Pracodawca proponuje Ci przejście z etatu na fakturę. Brzmi kusząco: wyższe „wynagrodzenie", większa elastyczność, konfirmacja, że jesteś traktowany jak partner, a nie podwładny. Samozatrudnienie to jednak nie tylko wyższa kwota na fakturze — to także obowiązki, które wcześniej spoczywały na pracodawcy. Rozłóżmy to na czynniki pierwsze.
Czym jest samozatrudnienie?
Samozatrudnienie to sytuacja, w której osoba pracująca dla poprzedniego pracodawcy nadal wykonuje te same zadania, ale jako przedsiębiorca — na podstawie umowy B2B zamiast umowy o pracę. Formalnie zmienia się charakter współpracy: zamiast wynagrodzenia wystawiasz faktury, a część obowiązków, które dotąd brał na siebie pracodawca, przenosi się na Ciebie.
Zalety samozatrudnienia
- Wyższe wynagrodzenie. Pracodawca nie płaci składek ZUS od Ciebie, więc część tych środków może trafić do Twojej kieszeni — na fakturze zwykle zarabiasz więcej niż na etacie.
- Elastyczność. Sam decydujesz o organizacji pracy, miejscu i godzinach. Brak karty godzin i sztywnej obecności.
- Więcej klientów. Status przedsiębiorcy ułatwia zdobywanie zleceń od różnych firm, co daje większe bezpieczeństwo niż jeden pracodawca.
- Koszty uzyskania przychodu. Własna działalność pozwala rozliczać zakup sprzętu i usług potrzebnych do pracy.
Wady samozatrudnienia
- Własna księgowość i formalności. Deklaracje, faktury, terminy podatkowe — to wszystko przechodzi na Ciebie albo na księgowego, którego musisz opłacić.
- Brak uprawnień pracowniczych. Nie masz urlopu wypłacanego przez pracodawcę, okresu wypowiedzenia ani ochrony przepisów prawa pracy.
- Ryzyko odpowiedzialności. Błąd w rozliczeniach czy zaległość wobec urzędu to już Twój problem, nie pracodawcy.
- Koszty stałe. Własna firma to comiesięczne obowiązki finansowe, niezależnie od tego, ile zleceń akurat realizujesz.
- Utrata płynności. Choroba czy przerwa w zleceniach oznacza brak dochodu, bo nie ma L4 od pracodawcy.
Alternatywa: inkubator przedsiębiorczości
Jest sposób, żeby korzystać z zalet samozatrudnienia, omijając większość jego wad. W inkubatorze przedsiębiorczości, takim jak Program Wsparcia Fundacji Firma dla Każdego, nie zakładasz własnej firmy — Fundacja użycza Ci swojej osobowości prawnej. Wystawiasz faktury, a obsługę księgową, podatkową i prawną bierze na siebie Fundacja.
W praktyce oznacza to:
- podatek PIT w wysokości 6% (lub 9,6%) zamiast 19%,
- brak własnej księgowości i deklaracji,
- formalności ograniczone do minimum — umowę podpiszesz w 15 minut, w całości online,
- okres wypowiedzenia zaledwie jednego miesiąca, więc współpracę łatwo zakończyć.
Podsumowanie
Samozatrudnienie może być korzystnym krokiem — pod warunkiem, że wiesz, co bierzesz na siebie. Jeśli pomysł na fakturę do obecnego pracodawcy Ci się podoba, ale formalności i ryzyko przerażają, sprawdź, jak wygląda współpraca z inkubatorem przedsiębiorczości. A jeśli masz wątpliwości, napisz do nas — pomożemy oszacować, które rozwiązanie będzie dla Ciebie najkorzystniejsze.
